SMC

Дэлхийн банк: Монголын түүхий эд, цэвэр эрчим хүчний салбарт 880 сая долларын хувийн хөрөнгө оруулалтын боломж байна

Дэлхийн банк, IFC-ийн шинэ тайланд Монгол Улс хүчец шинэтгэл хийвэл түүхий эдийн хайгуул, сэргээгдэх эрчим хүч, ноос боловсруулалтаар 580–880 сая ам.долларын хувийн хөрөнгө оруулалт татах боломжтойг тэмдэглэжээ.

Apr 15, 2026 · SMC Insights

Дэлхийн банк, IFC-ийн шинэ тайланд Монгол Улс хүчец шинэтгэл хийвэл түүхий эдийн хайгуул, сэргээгдэх эрчим хүч, ноос боловсруулалтаар 580–880 сая ам.долларын хувийн хөрөнгө оруулалт татах боломжтойг тэмдэглэжээ.

Хэрэв бодлого, зохицуулалтын шинэтгэл хэрэгжсэн бол Монгол Улс хөгжил дутуу гурван салбар — тогтвортой ноос боловсруулалт, сэргээгдэх эрчим хүч, түүхий эдийн хайгуулаар 580 саяас 880 сая ам.долларын хувийн хөрөнгө оруулалт татах боломжтой. Энэ бол Дэлхийн банк, ОУСБ-ийн хамтарсан "Хувийн салбарын оношилгоо" тайлангийн дүгнэлт бөгөөд Монгол Улсын Үндэсний Мэдээллийн Хүрээлэн (МОНЦАМЭ) 2026 оны 10 дугаар сард мэдээлсэн.


"Зөв шинэтгэл хийгдвэл Монгол Улс ноос, сэргээгдэх эрчим хүч, түүхий эдийн салбараар 580–880 сая ам.долларын хувийн хөрөнгө оруулалт татаж, мянга мянган ажлын байр бүрдүүлж, нэг салбараас хамаарлаа багасгах боломжтой." — Дэлхийн банк / ОУСБ-ийн тайлан, МОНЦАМЭ-ийн мэдээллээр

Түүхий эд: хамгийн том боломж

Тайлангийн дагуу хамгийн том өрсөлдөөнт боломж бол түүхий эд юм. Монгол Улс зэс, лит, редтөмөр элемент, графитын нөөц ихтэй ч хайгуулд нээлттэй газрын 15%-иас цөөн нь тусгай зөвшөөрөл авсан байна. Геологийн мэдээлэлд хандах хандалт хязгаарлагдмал, зохицуулалтын тодорхойгүй байдал нь гол саад бөгөөд шинэтгэл хийгдвэл дунд хугацаанд 200–500 сая ам.долларын хайгуулын хөрөнгө оруулалт, 700–1,400 шинэ ажлын байр бий болохыг Дэлхийн банк төсөөлжээ.


Сэргээгдэх эрчим хүч: асар их нөөц, бага ашиглалт

Монгол Улсад наранд (солар) 700 ГВт, салхи (винд) 400 ГВт-ын техникийн боломж гэж тооцоолсон ч сэргээгдэх эрчим хүч нь улсын цахилгааны ердөө 10 орчим хувийг хангадаг. Дамжуулах сүлжээг шинэчлэх, эрчим хүчний гэрээг (PPA) банкинд найдвартай болгох, томоохон үйлдвэрлэгчдийг шууд гэрээ байгуулах боломж олгох зэрэг нь 230 сая ам.долларын хувийн хөрөнгө оруулалт, ойролцоогоор 1,700 ажлын байрыг нээж өгч болох бөгөөд энэ нь илүү хямд, цэвэр эрчим хүч хайж буй уул уурхайн аж ахуйн нэгжүүдэд шууд чухал ач холбогдолтой.


Уул уурхайн нийлүүлэгчдэд юу гэсэн үг вэ

Монголын уул уурхай, үйлдвэрлэлийн салбарт үйлчилдэг компаниудын хувьд чиг хандлага тодорхой: тон нь гараасаа өмнө цахилгаан, ус, процессын дэд бүтэц хэрэгтэй эхний шатлалын төслүүдийн урсгал өргөжинэ. Практик эрэлт дөрвөн чиглэлд төвлөрөх төлөвтэй:



  • Хайгуулын бааз, туршилтын үйлдвэр — алс байршсан газарт зориулсан авсаархан ус хангамж, тунгаах, шүүх багц
  • Эхнээсээ усны удирдлага — дараа нь нэмж суурилуулах бус, эхний өдрөөсөө эргэлтийн ус, стандартын дагуу төлөвлөсөн төсөл
  • Сүлжээнээс гадуурх хосолсон эрчим хүч — одоо байгаа дизель эрчим хүчтэй сэргээгдэх эрчим хүчийг хослуулж зардал, ягарлыг бууруулах
  • Инженерийн зөвлөх үйлчилгээ — геологийн болон зохицуулалтын дэвшлийг барьж болох, засвар үйлчилгээнд ээлтэй үйлдвэрийн зураг төсөл болгох


Дэлхийн банк Монгол Улс 2024 онд дунд дээд орлоготой орны зэрэгт түвшинд хүрснийг тэмдэглэж, эдгээр салбарыг уул уурхайнаас гадуур өсөлтийг төрөлжүүлэх зам гэж үзжээ. Тоног төхөөрөмж, үйлчилгээний нийлүүлэгчдийн хувьд захидал энгийн: шинэ төслийн урсгал өргөн бөгөөд эхэлж хөдөлсөн төслүүд нь найдвартай, сайтар инженерчилсэн процессын дэд бүтцийн үнэ цэнийг мэддэг операторуудаар бариулах болно. SMC (Second Milestone Chemical LLC) нь Монголын уул уурхай, эрчим хүчний салбарт шингэний тоног төхөөрөмж, тусгай химийн бодис, инженерийн зөвлөх үйлчилгээгээ өргөжүүлэх хүрээнд эдгээр хөгжлийг анхааралтай ажиглаж байна.